- Sipas vendimit të Këshillit të Ministrave nr. 496, datë 10 shtator 2025, Shqipëria dhe Izraeli kanë nënshkruar një marrëveshje strategjike me synim “thellimin e partneritetit ushtarak”.
- Marrëveshja parashikon jo vetëm blerjen e armatimeve, por edhe “transfer teknologjie”, montimin dhe integrimin e sistemeve ushtarake brenda territorit shqiptar.
- Po ashtu, do të krijohet një komitet dypalësh Shqipëri-Izrael për monitorimin e zbatimit të marrëveshjes.
- Çfarë armatimesh do të furnizohen
- ATMOS 155 mm: Sisteme howitzer (topa obuz) vetëkomanduese, të montuara në automjete (kamionë).
- SPEAR 120 mm: Sisteme mortajash të montuara.
- Dronë taktikë: Modelet Magni-X dhe Thor.
- Sipas raportimit, 10 dronë të parë do të dorëzohen “gati”, ndërsa pas kësaj do të nisë prodhimi/montimi brenda Shqipërisë.
- Bashkëpunimi me industrinë shqiptare
- Kompania shtetërore shqiptare KAYO sh.a. do të jetë partner në këtë projekt. Sipas raporteve, do të ndërtojë një fabrikë (~5,000 m²) në veri të Shqipërisë ku do të bëhet montimi / prodhimi i sistemeve.
- Pra, nuk është thjesht import, por një komponent lokal me vlerë strategjike për industrinë ushtarake shqiptare.
- Financimi / Sigurimi i riskut
- Marrëveshja pritet të sigurohet nga ASHRA, agjencia shtetërore izraelite që merret me sigurimin e riskut të ekspozimit në tregtinë e jashtme.
- Deri tani, nuk ka informacion publik të detajuar për vlerën e kontratës. Sipas raportimeve, një sistem ATMOS mund të kushtojë deri në rreth 5 milionë dollarë, por kjo është një referencë e çmimeve publike, jo domosdoshmërisht shifra për Shqipërinë.
- Motive strategjike
- Marrëveshja është konsideruar si një hap i madh për modernizimin e Forcave të Armatosura shqiptare.
- Pjesë e strategjisë duket të jetë jo vetëm të forcohet kapaciteti mbrojtës, por edhe të zhvillohet industria ushtarake brenda Shqipërisë.
Çfarë nuk është ende plotësisht e qartë
- Shuma totale: Nuk ka një deklaratë publike që tregon vlerën e plotë të kontratës (ose vlerësimin zyrtar nga qeveritë).
- Afatet e dorëzimit: Nuk ka informacion të saktë për datat kur do të dorëzohen sistemi të artilerisë, dronët apo ndërtimi i fabrikës në Shqipëri.
- Termat financiarë: Si do të paguhet – përmes kredisë, granteve, kontratave të financuara me mjete shtetërore apo garanci shtesë – nuk është detajuar në burimet publike.
- Aspektet teknologjike: Saktësisht sa pjesë e sistemit do të prodhohet brenda Shqipërisë dhe çfarë saktësisht do të prodhohet (gjithë sistemi apo vetëm komponente) mbetet pak abstrakt në raportime.
